Yên bái: Xây dựng Hợp tác xã kiểu mới gắn với phát triển chuỗi giá trị sản phẩm

Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012 có hiệu lực từ 1/7/2013. Qua 5 năm triển khai, đến nay tỉnh Yên Bái đã xây dựng được một số mô hình hợp tác xã kiểu mới, tạo được sự liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho các thành viên.

Vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, trong những năm qua, khu vực kinh tế tập thể (KTTT) đã có những bước phát triển mới, cả về số lượng lẫn chất lượng. Một số hợp tác xã (HTX) đã tích cực đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới trang thiết bị, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh bằng việc thay đổi phương thức hoạt động theo mô hình sản xuất gắn với chuỗi giá trị, liên kết với các doanh nghiệp (DN) nhằm tiêu thụ sản phẩm, thay vì chỉ cung ứng đầu vào, từ đó giúp các HTX kiểu mới phát triển một cách bền vững, có hiệu quả.

linkthang10htxkieumoi

Xã Kiến Thành, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái rộng 8,8 héc-ta, chủ yếu là đất đồi rừng. Từ xa, những đồi tre măng Bát độ ngút ngàn hiện ra trước mắt. Đây là trọng điểm quy hoạch trồng tre lấy măng của tỉnh. Hiện, Hợp tác xã Dịch vụ Tổng hợp Kiến Thành đã tổ chức lại theo Luật Hợp tác xã 2012, liên kết với Công ty Yên Thành, huyện Yên Bình trong "chuỗi" quy trình trồng, thu gom, sơ chế, chế biến và xuất khẩu sản phẩm măng Bát độ. Từ đầu năm 2015 đến nay, Hợp tác xã đã thu gom, tiêu thụ 90% sản lượng măng tre Bát độ của các thành viên Hợp tác xã và người dân, doanh thu đạt trên 6 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho 30 lao động với mức lương 3,5 triệu đồng/người/tháng. Kể từ khi thực hiện liên kết đầu tư theo chuỗi giá trị hoạt động góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con dân tộc tại địa phương: "Khi liên kết với công ty Yên Thành thì sản phẩm của bà con được bán với giá cao, được chế biến thành sản phẩm măng suất khẩu mang giá trị kinh tế cao, giúp bà con tăng thu nhập. Từ khi chưa thành lập Hợp tác xã thì 1 héc-ta măng của bà con thu nhập từ 20-30 triệu nhưng khi thành lập và liên kết, liên doanh với công ty thì sảm phẩm của bà con tăng lên từ 40-50 triệu 1 héc-ta".

Tương tự, HTX 6/12 huyện Trấn Yên và HTX Công Tâm huyện Văn Yên (Yên Bái) cũng là những điển hình trong liên kết về chuỗi giá trị của tỉnh Yên Bái khi cùng nhau liên doanh với DN An Thịnh Cường Phát để khép kín quy trình từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm tinh dầu quế. "Mối liên kết này mở ra hiệu quả bất ngờ, từ chỗ quế nguyên liệu thứ phẩm trước đây bán với giá rất rẻ, nay HTX đã tận dụng 100% số cành và lá quế làm nguyên liệu chiết xuất tinh dầu, khai thác triệt để và nâng giá trị cây quế gấp hai đến ba lần so với trước đây. Các hoạt động liên kết này đã giúp các DN và HTX giảm chi phí đầu tư, chủ động được nguyên liệu, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm".

HTX Thái Sơn ở thôn 2, xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên là một trong số những HTX nông nghiệp hoạt động theo Luật HTX năm 2012 có hiệu quả. HTX chuyên cung ứng giống cây trồng các loại cho người dân trên địa bàn huyện. Sau 2 năm đi vào hoạt động, HTX đã cung ứng được trên 2 vạn giống cây cam sành, trên 6.000 giống cây bưởi và các loại cây nông nghiệp khác cho 24/24 xã, thị trấn trên địa bàn huyện. HTX cũng đã liên kết với Công ty cổ phần Môi trường và Năng lượng Nam Thành Yên Bái và Công ty cổ phần Thân Yến tỉnh Phú Thọ cung ứng các loại phân bón chuyên cho cây ăn quả có múi và cây nông nghiệp với phương thức thanh toán ứng trước 50% cho các hộ dân sau khi thu hoạch sẽ thanh toán hết. Cùng với việc kinh doanh, sản xuất giống cây trồng và vật tư nông nghiệp, HTX còn tư vấn miễn phí cho người dân về kỹ thuật chăm sóc cây trồng, sử dụng phân bón phù hợp, đúng cách, tìm đầu ra cho sản phẩm... Với cách làm đó, HTX đã tạo được niềm tin và sự gắn kết giữa HTX với thành viên và người dân. Năm 2016, tổng doanh thu HTX đạt gần 1 tỷ đồng, lợi nhuận đạt gần 40 triệu đồng; HTX tạo việc làm cho 10 lao động với mức thu nhập bình quân 4 - 5 triệu đồng/người/tháng. HTX cũng đã đầu tư mua sắm trang thiết bị phục vụ sản xuất như: ô tô tải, máy ép tinh dầu thực vật để mở rộng sản xuất thực phẩm tinh dầu sạch từ lạc, vừng, đỗ tương. Luật HTX 2012 đã mang lại luồng gió mới cho khu vực kinh tế tập thể, cụ thể là sự phát triển mạnh mẽ của các HTX trong đó chủ yếu là phục vụ hỗ trợ thành viên phát triển sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, quản lý dân chủ, bình đẳng, tự chịu trách nhiệm dựa trên cơ sở sở hữu của các thành viên và sở hữu của HTX.

Từ những kết quả ban đầu trong việc Hợp tác xã liên kết với doanh nghiệp, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hưng Thịnh, huyện Trấn Yên cũng liên kết với các Hợp tác xã Trường Xuân, Hợp tác xã Tân Hương, huyện Yên Bình và Hợp tác Kiến Thuận, huyện Văn Chấn đầu tư kỹ thuật chăm sóc, thu hái chè theo tiêu chuẩn VietGap (Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam). Hợp tác xã vận động các hộ trồng chè tham dự tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác và thu hái bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, tạo tiền đề giúp Doanh nghiệp nâng cao chất lượng phục vụ xuất khẩu. Ngoài ra, các hợp tác xã còn tạo việc làm và thu nhập gián tiếp cho hàng ngàn hộ dân trên địa bàn trong tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, xóa đói giảm nghèo cho người dân trong vùng, nhiều hộ đã thực sự giàu lên từ việc trồng và cung cấp sản phẩm cho hợp tác xã. Với những cách làm sáng tạo, các hợp tác xã đã khẳng định hướng đi đúng theo mô hình hợp tác xã kiểu mới, giúp tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho các hộ thành viên, góp phần trong phát triển kinh tế- xã hội, ổn định trật tự, an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Tuy nhiên, hoạt động theo Luật HTX vẫn còn những khó khăn nhất định, hiện chỉ có 190/324 hợp tác xã đang hoạt động theo quy định của Luật HTX 2012 (131 hợp tác xã tổ chức lại theo Luật HTX, 59 HTX thành lập mới). Các HTX hầu hết có quy mô hoạt động nhỏ, vốn điều lệ thấp, thiếu cơ sở vật chất, sản xuất hàng hóa chưa gắn với thị trường tiêu thụ, chưa có sự liên kết chặt chẽ theo chuỗi giá trị từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Số lượng, chất lượng hoạt động của các HTX tuy có tăng song chưa bền vững, tỷ lệ các HTX trung bình, yếu kém còn chiếm tỷ lệ cao, rất ít hợp tác xã có thương hiệu sản phẩm, sức cạnh tranh thị trường thấp; Trình độ đội ngũ cán bộ quản lý HTX tuy đã được nâng lên nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra, các HTX chưa tiếp cận được các chính sách hỗ trợ, khuyến khích của nhà nước. Số lượng HTX hoạt động kém hiệu quả còn nhiều, song đến nay vẫn chưa giải thể được vì còn vướng mắc về tài sản, vốn và nghĩa vụ thuế đối với nhà nước...

linkthang10htxkieumoi2

Thực tế từ tỉnh Yên Bái cho thấy, để các cơ chế chính sách Hợp tác xã tiếp tục đi vào cuộc sống cần xác định chuỗi giá trị sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp. Trong xu thế hội nhập giá trị xuất khẩu nông sản ngày càng lớn, từng Hợp tác xã nhỏ lẻ không thể thực hiện được chuỗi giá trị, do đó, Hợp tác xã cần phải liên kết lại mới đủ năng lực xuất khẩu nông sản phẩm và làm gia tăng giá trị chuỗi sản xuất nông nghiệp. Để xây dựng Hợp tác xã kiểu mới gắn với chuỗi giá trị sản phẩm cần nhiều giám đốc Hợp tác xã có tâm và có tầm. Đặc biệt, cần quy hoạch sản phẩm có quy mô hàng hóa và sản phẩm có sức lan tỏa: "Trách nhiệm của Liên Minh HTX kết nối hệ thống Tổ hợp tác, Hợp tác xã, vừa giáo dục, tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm cán bộ liên minh để có trách nhiệm bền vững lâu dài. Đồng thời hoàn thành nghĩa vụ đối với doanh nghiệp như: ký hợp đồng giao hàng nghiêm túc, đảm bảo chất lượng, thời gian và số lượng. Còn nếu không giao đủ hàng chất lượng thì mất uy tín, thương hiệu chính là ảnh hưởng mất cả Hợp tác xã. Cùng chia sẻ doanh nghiệp, tạo doanh nghiệp phát triển bình đẳng trong sân chơi để phát triển bền vững".

Để các cơ chế chính sách Hợp tác xã tiếp tục đi vào cuộc sống cần xác định chuỗi giá trị sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp. Vì vậy với việc xây dựng bước đầu các mô hình Hợp tác xã kiểu mới gắn với phát triển chuỗi giá trị sản phẩm, hy vọng sẽ tạo ra động lực, trở thành đòn bẩy, thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển, tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp.

Nguồn: Báo Yên Bái

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
Bạn đang ở: Home Tin tức Tin Kinh tế tập thể Yên bái: Xây dựng Hợp tác xã kiểu mới gắn với phát triển chuỗi giá trị sản phẩm