Hợp tác xã kiểu mới

Thời gian qua, hệ thống hợp tác xã (HTX) đã phát huy tác dụng tính tích cực, trong việc hợp tác sản xuất, thúc đẩy phát triển, đặc biệt đối với khu vực nông thôn. Tuy nhiên, như vậy vẫn chưa đủ, tình hình mới đòi hỏi hệ thống HTX phải có sức bật mới, HTX kiểu mới.

Hợp tác xã kiểu mới

Liên kết trong các HTX để phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao.

Thông tin tại Hội nghị đánh giá kết quả hoạt động năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019; kỷ niệm 25 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Liên minh HTX Việt Nam mới đây, những con số đưa ra cho thấy hệ thống HTX đang trên đà phát triển trên  phạm vi cả nước, và đang trở thành thành phần quan trọng của nền kinh tế.

Năm 2018, số lượng HTX, liên hiệp HTX và tổ hợp tác đều tăng từ 8,2% - 25,4% so với năm 2017. Cả nước có 22.456 HTX, trong đó có 13.712 HTX nông nghiệp (gần 50% hoạt động hiệu quả), 7.563 HTX phi nông nghiệp (hơn 60% hoạt động hiệu quả), 1.181 quỹ tín dụng nhân dân. Cùng với đó còn có 74 liên hiệp HTX ở 36 tỉnh, thành phố (tỷ lệ hoạt động hiệu quả gần 50%); 103.435 tổ hợp tác đăng ký hoạt động.

Đáng chú ý, kinh tế hợp tác đã có bước phát triển nếu biết rằng giai đoạn 2013-2015 chỉ có 10% HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả, đến nay, đã có trên 50% HTX trong lĩnh vực này hoạt động có hiệu quả.

Nhìn chung, hệ thống HTX, hình thức tổ hợp tác cùng làm ăn phát triển khá tốt theo chiều rộng. Tuy nhiên, từ những con số kể trên cũng cho thấy chất lượng, hiệu quả của hệ thống này cũng vẫn đang rất cần được cải thiện, bởi hiệu quả hoạt động đang dừng ở mức trên dưới 50%.

Để HTX, tổ hợp tác phát triển tốt trong tình hình mới thì rất cần cách làm mới, đột phá đẻ phát huy cao hơn nữa hoạt động toàn hệ thống. Đó chính là những HTX kiểu mới, những hình thức hợp tác kiểu mới, có khả năng khuyến khích, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát triển. Trong đó, xây dựng các mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị hàng hóa chủ lực trong các lĩnh vực, các ngành, các khu vực là vấn đề trọng yếu.

Tại Hội nghị kể trên, dự và phát biểu chỉ đạo, bên cạnh những đánh giá tốt về hệ thống HTX, hình thức hợp tác, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng đã chỉ ra những điểm cần khắc phục và hướng tới của hệ thống này. Một điểm rất quan trọng, theo Phó Thủ tướng, trước đây khi xem xét 1 xã được công nhận nông thôn mới hay không thì phải có mô hình kinh tế hợp tác có hiệu quả Theo tiêu chí xã nông thôn mới, dứt khoát phải có 1 HTX hoạt động có hiệu quả. Sắp tới phải rà soát kỹ có đúng là có 1 HTX hoạt động hiệu quả hay không, còn nếu lập ra hình thức để đối phó với tiêu chí này thì dứt khoát không công nhận.

Căn bệnh hình thức vốn tồn tại dai dẳng, chính là rào cản của sự phát triển. Thực hiện, triển khai một chủ trương nào đó, nhiều nơi làm khá bài bản nhưng thực chất lại là hình thức. Nghĩa là làm cho có. Với riêng chủ trương xây dựng nông thôn mới, theo tiêu chí mỗi xã khi được công nhận phải có 1 HTX hoạt động hiệu quả.

Điều này xem ra chưa đạt yêu cầu, khi mà không ít nơi sau khi nhận bằng công nhận đã bộc lộ nhiều khiếm khuyết. Có nơi, người dân còn cho rằng, khi là xã nông thôn mới còn không bằng trước, vì gánh nặng nợ nần rất ghê gớm. Để đạt các tiêu chí, nhất là các tiêu chí thuộc về lĩnh vực xây dựng, nhiều xã đã “vay nóng, trả sau” số tiền lớn. Chính vì thế, nợ trong xây dựng nông thôn mới là không hề nhỏ. Vậy thì “1 HTX hoạt động hiệu quả” có đúng như vậy không?

Về vấn đề này Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, muốn hoạt động hiệu quả thì không có cách nào khác là phải vừa tư vấn, vừa hỗ trợ, vừa đầu tư phát triển nhưng đảm bảo phát triển bền vững, tránh hình thức. Đáng chú ý khi Phó Thủ tướng nhấn mạnh phải khắc phục hai chuyện: Một là quan liêu không quan tâm; hai là hình thức, không có hiệu quả.

Nếu như bệnh hình thức đã từng được chỉ ra thì việc các cấp chính quyền địa phương không quan tâm xây dựng HTX cũng chính là một nguyên nhân quan trọng khiến hệ thống HTX không phát triển mạnh, cũng như hiệu quả hoạt động không cao như mong muốn. Tâm lý “riêng lẻ khỏe ăn” cùng với những tồn tại của hệ thống HTX kiểu cũ khiến người ta e dè, không hăng hái. Từ đó không đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, thiếu quan tâm đến đào tạo cán bộ, cơ cấu tổ chức, không kiểm tra đôn đốc. Việc “thả nổi” như vậy cần phải được khắc phục triệt để.

Tới nay, đặc biệt đối với khu vực nông thôn, khi tiến tới phương thức làm ăn mới- trong đó chuỗi giá trị hàng hóa là hạt nhân- thì vai trò hợp tác trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ là điều không thể tránh khỏi. Chỉ có HTX, hợp tác làm ăn thì mới có được hiệu quả, khi tính cạnh tranh ngày càng cao.

Nhìn lại thành công cũng như hạn chế của hệ thống HTX, đúng là muốn hệ thống này phát triển đáp ứng được đòi hỏi mới của tình hình thì không thể duy trì ở mức cho có, mà phải xốc lại. Trong đó, Liên minh HTX Việt Nam đóng vai trò rất lớn.

Miên Thảo

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
Bạn đang ở: Home Tin tức Tin Kinh tế tập thể Hợp tác xã kiểu mới